ENZYM ACHTER DE VORMING VAN DHT

5-alpha-reductase en haaruitval

5-alpha-reductase is een enzym dat testosteron omzet in dihydrotestosteron (DHT). Die omzetting is normaal, maar kan bij erfelijk gevoelige haarzakjes bijdragen aan folliculaire miniaturisatie en geleidelijke patroonhaaruitval. Lees welke typen van het enzym bestaan, hoe de DHT-route werkt en wat dit wel en niet zegt over jouw haarverlies.

Man met erfelijke haarverdunning naast een medische visualisatie van DHT en haarzakjes

Kort samengevat

5-alpha-reductase zet testosteron lokaal om in het krachtiger androgeen DHT.
De typen 1 en 2 komen in verschillende verhoudingen voor in huid, haarzakjes en andere weefsels.
DHT veroorzaakt niet automatisch haaruitval; erfelijke gevoeligheid van specifieke haarzakjes is bepalend.
Bij gevoelige haarzakjes kan de groeifase korter worden en kan ieder volgend haar fijner groeien.
Een bloedwaarde alleen kan niet aantonen of 5-alpha-reductase jouw haaruitval veroorzaakt.

Medische illustratie van 5-alpha-reductase dat testosteron omzet in DHT bij haarzakjes

BIOLOGISCHE OMZETTING

Wat doet 5-alpha-reductase?

5-alpha-reductase is een enzym dat in verschillende weefsels testosteron omzet in dihydrotestosteron, meestal afgekort als DHT. DHT bindt sterker aan de androgeenreceptor dan testosteron en kan daardoor lokaal een krachtiger signaal geven.

Deze omzetting hoort bij de normale hormoonhuishouding van mannen én vrouwen. Het effect hangt af van het weefsel, de aanwezige enzymactiviteit en de gevoeligheid van de cellen voor androgenen.

Lees over saw palmetto en haaruitval

TYPE 1 EN TYPE 2

Welke typen 5-alpha-reductase bestaan er?

Voor haar en hoofdhuid zijn vooral type 1 en type 2 relevant. De enzymtypen worden door verschillende genen gecodeerd en komen niet overal in dezelfde verhouding voor. Type 1 wordt onder meer in huid en talgklieren gevonden; type 2 is aanwezig in verschillende androgeengevoelige weefsels en haarzakjes.

Beide typen kunnen bijdragen aan de lokale vorming van DHT. Hun aanwezigheid zegt op zichzelf echter niet hoeveel haarverdunning iemand krijgt, omdat erfelijke gevoeligheid van de haarzakjes een doorslaggevende rol speelt.

Wetenschappelijke illustratie van de omzetting van testosteron naar DHT door 5-alpha-reductase

Vergelijking van een normaal en androgeengevoelig haarzakje

ERFELIJKE GEVOELIGHEID

Waarom reageren sommige haarzakjes op DHT?

Bij alopecia androgenetica zijn bepaalde haarzakjes genetisch gevoeliger voor androgenen. Lokaal gevormd DHT kan zich binden aan androgeenreceptoren rond de dermale papil en groeisignalen beïnvloeden.

De gevoeligheid verschilt per hoofdhuidgebied. Haarzakjes bij haarlijn, kruin of centrale scheiding kunnen sterker reageren, terwijl haar aan achter- en zijkanten vaak beter behouden blijft.

PROGRESSIEF PROCES

Hoe ontstaat folliculaire miniaturisatie?

Bij gevoelige haarzakjes kan de anagene groeifase geleidelijk korter worden. Daardoor heeft het haar minder tijd om lengte en dikte op te bouwen.

Over opeenvolgende cycli worden dikke terminale haren vervangen door kortere en fijnere haren. Het proces verloopt meestal geleidelijk en kan leiden tot een beter zichtbare hoofdhuid zonder dat alle haarzakjes meteen verdwijnen.

Opeenvolgende stadia van folliculaire miniaturisatie door DHT-gevoeligheid

Dermatoloog beoordeelt patroonhaaruitval met een dermatoscoop

DIAGNOSE EN BEHANDELING

Hoe wordt deze vorm van haaruitval beoordeeld?

Een arts beoordeelt het patroon, het verloop, de familiegeschiedenis en mogelijke andere oorzaken. Dermatoscopie kan variatie in haardiameter en andere tekenen van miniaturisatie zichtbaar maken. Een testosteron- of DHT-bloedwaarde is meestal niet voldoende voor de diagnose.

Sommige medische behandelingen beïnvloeden de 5-alpha-reductase/DHT-route; andere werken via een ander mechanisme. Keuze en veiligheid moeten individueel met een arts worden besproken. Voedingssupplementen remmen 5-alpha-reductase niet en behandelen alopecia androgenetica niet.

Bekijk haaruitvalpatronen bij mannen

Belangrijk om te weten

5-alpha-reductase is een normaal lichaamseigen enzym. De aanwezigheid ervan betekent niet dat iemand alopecia androgenetica heeft. Diagnose berust op het patroon, de voorgeschiedenis en onderzoek van haar en hoofdhuid. Plotselinge diffuse uitval, scherp begrensde kale plekken, roodheid, schilfering of pijn passen niet vanzelfsprekend bij deze route en verdienen professionele beoordeling.

Lees verder over haaruitval

Man met patroonhaaruitval naast een illustratie van DHT en haarzakjes

DHT EN HAARUITVAL

DHT en haaruitval

Lees hoe DHT ontstaat en waarom alleen erfelijk gevoelige haarzakjes kunnen miniaturiseren.

Lees meer →

ERFELIJKE HAARUITVAL

Alopecia androgenetica

Lees hoe patroonhaaruitval bij mannen en vrouwen ontstaat, verloopt en wordt beoordeeld.

Lees meer →

BIOLOGISCH PROCES

Folliculaire miniaturisatie

Ontdek hoe haarzakjes tijdens opeenvolgende groeicycli steeds fijnere haren kunnen produceren.

Lees meer →

Vragen over 5-alpha-reductase en haaruitval

5-alpha-reductase is een lichaamseigen enzym dat testosteron omzet in dihydrotestosteron (DHT). Het enzym komt voor in verschillende weefsels, waaronder huid en haarzakjes.

Type 1 en type 2 worden door verschillende genen gecodeerd en komen in verschillende weefsels en verhoudingen voor. Beide kunnen bijdragen aan lokale DHT-vorming, maar hun precieze rol verschilt per weefsel.

Nee. Het enzym is normaal aanwezig. Vooral erfelijk gevoelige haarzakjes kunnen op lokaal gevormd DHT reageren met folliculaire miniaturisatie.

Een standaard bloedtest meet de lokale enzymactiviteit in haarzakjes niet rechtstreeks. Normale hormoonwaarden sluiten alopecia androgenetica niet uit en hogere waarden bewijzen de diagnose niet.

Nee. De passende aanpak hangt af van diagnose, gezondheid, geslacht, leeftijd, verwachtingen en mogelijke bijwerkingen. Behandelingen die deze route beïnvloeden moeten met een arts worden besproken.

Laat geleidelijke patroonverdunning beoordelen wanneer de haarlijn terugwijkt, de kruin zichtbaarder wordt of de scheiding breder wordt. Snelle uitval, kale plekken of hoofdhuidklachten verdienen eveneens beoordeling.

VIND WAT BIJ JOU PAST

Welke ondersteuning past bij erfelijke haarverdunning?

De TRIX Hair Check helpt je jouw patroon van haarverlies beter in kaart te brengen en laat zien welke TRIX Basic-producten daarbij kunnen aansluiten. De Hair Check stelt geen medische diagnose.

Start de Hair Check Bekijk TRIX Basic Alpha